hogeschoolbieb

Hoe vindbaar zijn we als Mediacentrum voor een student of docent?
Een belangrijke vraag, want wat je niet kunt vinden, gebruik je ook niet.
Vanmiddag was ik bij een verpleegkunde-docent om te bekijken hoe we studenten zover krijgen dat ze naast de informatie die ze op google vinden, ook gebruik maken van de databanken die het Mediacentrum vaak in overleg met het onderwijs voor ze heeft aangeschaft.
In de voorgaande versie van Blackboard, had het mediacentum een speciaal tabblad in blackboard waar je gelijk doorgelinkt werd naar onze website.
Dit tabblad is in de huidige versie verdwenen, en ook de bronnenknop bestaat niet meer. Dit zit nu een paar klikken dieper in het systeem.

Waar hebben we het nu precies over gehad vanmiddag:

Ten eerste, waarom zou je als docent zo’n link willen:
Zo’n link is alleen van belang als een docent graag wil dat:
- de student informatie gebruikt naast de door de docent aangeboden informatie.
- de student naast de bronnen die zijn “gegoogled”, ook gebruik maakt van betrouwbare en wetenschappelijke literatuur.

Ten tweede hebben we gesproken over de plek waar deze link in blackboard moet komen te staan. Dat zou kunnen bij “Announcements” of bij “Internetbronnen”, of eventueel in de lessen zelf.

En ten derde over de soort link die je kunt plaatsen.
Dit kan een link zijn naar:
- het gehele mediacentrum
- de voor verpleegkunde belangrijke databanken
- een specifieke databank.

Het wordt verder opgepakt binnen het team, en ik hoor er nog van.

Ik begin aan een nieuwe rubriek op deze weblog: “Een kijkje in de keuken”.
Jaarlijks worden er door de NVB kijkjes-in-de-keuken georganiseerd. En deze rubriek lijkt daar een klein beetje op. Ik wil in de eerste plaats laten zien hoe het er in ons Mediacentrum uitziet. Misschien breid ik het later nog uit, met werkwijzen die we hier hanteren.

Laten we beginnen met de ingang van het Mediacentrum.
Hogeschool Windesheim heeft een aantal jaren geleden een grote verbouwing ondergaan bij de hoofdingang. Er is een grote hal gekomen, en in die hal (helaas achter de trap) is de ingang van ons Mediacentrum.

Welkom!

Doe een paar pasje verder, en je stapt bij ons over de drempel. Wat je dan ziet, is het LCD-scherm, waarop we onze diensten en producten aanprijzen. (In dit geval de meest relevante databanken.) Maar het scherm kan ook onderdeel uitmaken van een tentoonstelling in het Mediacentrum.
Aan de andere kant zie je ons mededelingenbord. Inderdaad het is voorjaarsvakantie.
Verderop staan twee grote picknicktafels, en daarboven hangen twee wel hele grote lampen.
Het is een geliefd plekje voor studenten om aan te zitten. Maar niet in de vakantie, en dat is begrijpelijk.

Als je je nu omdraait zie je onze uitgang. Aan de poortjes kun je zien dat we gebruik maken van RIFD-chips in onze materialen.

Ik wou heel graag naar het symposium UGAME-ULEARN, vorig jaar ben ik ook geweest.
Maar de wereld veranderd….en het is nu het beleid van Windesheim SOS (Studenten Onderwijs Service) dat er nog maar één afgevaardigde naar een symposium mag.
Voor het UGAME-ULEARN 2010 was ik net te laat.

Gelukkig was daar een paar dagen later ook de oplossing in de vorm van Zestor 500POP.
Zestor is een landelijk arbeidsmarkt- en opleidingsfonds voor het hoger beroepsonderwijs.
Bij dit fonds kun je geld aanvragen voor een cursus of symposium dat je graag wilt volgen, en dat je ook in je POP hebt vermeldt.

Dus kwestie van aanvragen, en ik heb het gekregen.
Hoera, UGAME-ULEARN here I come!

Begin september 2008 zijn we in het Mediacentrum begonnen met het uitlenen van e-readers.
De eerst vier e-readers waren iLiads.
In oktober 2009 hebben we drie Sony e-readers aangeschaft. Klanten kunnen de e-readers lenen bij het MultiMediaPracticum, dit is een onderdeel van het Mediacentrum. Op deze afdeling kunnen klanten ook video- en fotocamera’s lenen.
De e-readers kunnen drie weken worden geleend. We hebben voor dit termijn gekozen, omdat er 7 romans op de e-readers zijn gezet, en wie weet wil iemand ze toch lezen.
Eigenlijk verwachten we dat de meeste leners de e-reader gewoon eens in handen willen hebben, en met eigen ogen willen zien wat de mogelijkheden zijn.
Om die reden hebben we een 4e e-reader aangeschaft, en deze ligt nu aan een “ketting” in het Mediacentrum.

Vanmorgen zijn we met de tentoonstellingswerkgroep (Ineke, Jeannette A, Jeannette H. en ik ) naar de bibliotheek van Stadshagen geweest. De mensen van deze bibliotheek hebben in navolging van het nieuwe concept van de OB Almere, de bibliotheek ingericht volgens het winkelconcept.
Berla leidde ons rond. En jullie moeten allemaal de groeten hebben!
Berla heeft samen met nog drie collega’s veel invloed gehad op de inrichting en de ideeën die ze hadden over een goede bibliotheek. Ze hebben zelf gekozen voor het winkelconcept.
De OBD heeft inmiddels een marketingbureau Spaendonk ingeschakeld, die alle openbare bibliotheken van Overijssel volgens een franchise formule zal inrichten.

Wat hebben wij vanmorgen gezien en gehoord hebben:

- De boeken staan alfabetisch in de kast, wat natuurlijk geen nieuwtje is, maar ze laten het niet per kast doorlopen maar langs de hele wand. Dus bovenaan begint de A, en die hele rij lang loopt het door, daarna loopt het op de plank eronder verder.
- Vroeger werd aangeraden om de planken voor 75 % vol te zetten. Nu is het streven de planken helemaal vol te zetten, net als in de boekhandel.
- Het is de bedoeling dat 50 – 75 % van de boeken frontaal komt te staan. Dat wordt dus flink saneren!
- De romans lopen het beste, maar moeten door het frontaal plaatsen nog beter gepresenteerd worden. De informatieve boeken staan op de onderste planken, en worden ook nauwelijks frontaal gepresenteerd.
- Per 1 december kun je in een groot deel van Overijssel materialen lenen met het pasje van je eigen bibliotheek, en mag je de boeken ook in een ander filiaal terugbrengen. Dus ik kan met mijn pasje in Stadshagen lenen, en kan de boeken in de OB Hasselt terugbrengen. Ideaal!
- In de bibliotheek staat een heel kleurige schaaktafel, de schaakstukken kunnen aan de balie geleend worden.
- Op de nieuwe tijdschriften komt een sticker met “TER INZAGE” , deze sticker is er weer gemakkelijk af te halen.
- Ze hebben altijd twee administratieve krachten aan de balie, en er loopt een Wandelende Informatie Medewerker (WIM) rond.
- Van het marketingbureau mag eigenlijk geen boek rechtop staan bij de frontale presentatie, maar moeten ze plat liggen. Boeken die rechtop gezet worden durven mensen soms ook niet mee te nemen, omdat ze er niet zeker van zijn of ze niet bij een tentoonstelling horen.
- De reserveringen staan alfabetisch in de kast, met letterplankjes van A – Z er tussen.
- Ze hebben een “Nieuwsbar”. Het is een grote hoge bar, met moderne krukken, waar je koffie kunt drinken, en de keuze hebt uit 6 Nederlandse kranten. Tegen de wand hangen twee LCD schermen die constant op Teletekst, of een nieuwszender staan (zonder geluid).
- Studenten van Windesheim, opleiding Journalistiek hebben in de bibliotheek een eigen ruimte, waar ze achter pc’s het nieuws uit Stadshagen verwerken.
- Er staan winkelmandjes
- Er hangt een grote banner met daarop een gedicht over deze bibliotheek, gemaakt door de Zwolse stadsdichter.
- Boeken liggen met meerdere exemplaren van een titel, op stapels.

Ook Erik en Jo Han bezochten de OB Stadshagen.

Ik heb de volgende sprekers gehoord.

Bas Haring
“Bas Haring is Nederlands filosoof en informaticus, schrijver van kinderboeken en populairwetenschappelijk werk, televisiepresentator bij de RVU alsook hoogleraar aan de Universiteit van Leiden, waar hij de leerstoel ‘publiek begrip van wetenschap’ bekleedt”. (Wikipedia)
Hij behandelde 4 punten.

1. Wat is de grote zorg van een bibliotheek/bibliothecaris? Het vinden van een goede indeling in rubrieken. Bas Haring is van mening dat daar niet zo moeilijk over gedaan hoeft te worden, en pleit, geïllustreerd door prachtige voorbeelden, voor een eerlijke, menselijke indeling.
2. Hij vind dat er veel charme zit in informatie die niet bewust bewaard wordt. Als voorbeeld noemde hij, oude menukaarten, bewaard door een verzamelaar. Uit de visprijzen op de menu’s konden onderzoekers later de visstand van de laatste 150 jaar in de Noordzee opmaken.
3. Is het wel zo goed dat er steeds meer informatie gedeeld wordt?  Het veroorzaakt zowel meer als minder diversiteit. Denk aan de Darwinvinken. Doordat de Galagapos eilanden minder geïsoleerd raken, verdwijnen er soorten, maar worden de soorten per eiland meer divers. Hij pleit voor bibliotheken die vreemde informatie bewaren, en die vooral met niemand delen.
4. Het vierde punt gaat over zijn persoonlijk dilemma. Over informatie die pas charme heeft als hij niet bewaard en gedeeld wordt.

Andrew Keen
Schrijver van o.a het boek “De apencultuur : hoe internet de beschaving ondermijnt”.
Andrew Keen is tegen de social media. Hij is er tegen, dat iedereen iets kan toevoegen aan het internet, ongeacht of hij verstand van zaken heeft of niet. Hij zei : Vroeger had je autoriteiten die het voor het zeggen hadden, zoals de kerk, de overheid, specialisten, journalisten, bibliotheken, familie, de dokter, enz. Nu door de opkomst van het internet is dat verdwenen. “Technology is killing our culture”. De leefgemeenschap wordt opgedeeld in fragmenten, en dat veroorzaakt eenzaamheid en angst.
De mensen die het meest gevolgd worden, hebben status op internet. Het is een individueel gevecht om de reputatie. Je moet wel meedoen, en je aanmelden op bijvoorbeeld Facebook, anders tel je niet meer mee, en zodra je meedoet, ben je je privacy kwijt.

Hans Bos (van Microsoft)
Microsoft is overgestapt op het Nieuwe Werken, omdat de wereld van het werk verandert. Eeuwen lang gaven managers leiding op basis van wantrouwen. Maar steeds meer organisaties ontdekken dat leiding geven op basis van vertrouwen succesvoller is. Een organisatie die zijn mensen vertrouwen geeft, krijgt het terug.
De mens staat weer centraal. Door de technische ontwikkelingen kunnen mensen daar werken waar ze het meest productief zijn, de reistijd kan worden teruggedrongen.
Omdat gegevens altijd en overal digitaal beschikbaar zijn, zitten werknemers niet meer vast aan een werkplek. Maar kunnen ze thuis werken, in de trein, in de tuin. Ook voor de samenwerking met anderen hoeven ze niet naar kantoor. Dat kan via internet, bijvoorbeeld in een virtueel team. Met filmpjes over allerlei technische snufjes liet Hans Bos ons zien wat er nu en in de toekomst allemaal mogelijk is.

Jacqueline Limpens
Werkzaam als informatiespecialist in de Medische bibliotheek van het AMC.
Ze geeft doktoren en verpleegkundigen les in het omgaan met informatie.
Ze vertelde een duidelijk verhaal over het geven van cursussen aan doktoren.
Ik hoor wel dat er veel overeenkomsten zijn, met het geven van instructies aan docenten.
Voor haar cursussen kun je kijken op slideshare.

Voor wie nog foto’s van het congres wil zien. Ritanila heeft ze op Flickr gezet.

- Als ik een boek in Picarta heb gevonden, en ik wil het bij een andere bibliotheek aanvragen, hoe gaat dat?
- Hebben jullie ook een dvd over verstandelijk gehandicapten en agressie?
- Alle dingen met een gele stip erop, mag je die mee naar huis nemen?
- Ik kan het boek Protocol dyslexie niet vinden.
- Weet je hoe ik Benno kan bereiken?
- Ik kan vanaf mijn pc niet printen, wat moet ik nou doen?
- Hebben jullie nog een andere cataloguspc?
- Kan ik voor vrijdag een videoset reserveren?

- Hebben jullie ook een boekje over spelling?
- Hoe kan ik vanaf mijn laptop printen?
- We kunnen het boek Naut en Naturiek niet vinden.
- Het boek 614.5 OBBE is er niet.
- Hebben jullie hier alle boeken?
- Willen jullie een boek voor me wegzetten tot vrijdag?
- Ik heb net een bestand gedownload en opgeslagen, maar nu kan ik niet terug vinden waar het is opgeslagen.
- Hoeveel boeken mag ik lenen?
- Ik zoek een boek over verstandelijk gehandicapten met een kinderwens.
- De 1e cd van “In Europa” staat niet bij de anderen.
- Je kan maar 8 boeken lenen toch?

Gisteren heeft de afdeling ICT op ons verzoek drie e-readers  besteld.
De Sony Reader Pocket Edition. Een zwarte, een zilverkleurige en een rode.
We gaan ze aan docenten en studenten uitlenen bij de balie in het MultiMediaPracticium.
Bij die balie kunnen ook camera’s en filmapparatuur worden geleend.
Vandaag of morgen worden de e-readers op mijn bureau gelegd. Het is bijna jammer dat ik morgen vrij ben…
Gelukkig zullen Raymond en Erik zich er wel over ontfermen.

Maar alleen een e-reader is voor een mediacentrum niet genoeg, het gaat ons ook om de inhoud.
Daarom heeft onze collectiemanager Ineke, die over de rubriek Nederlandse literatuur gaat,  6 titels uitgezocht bij de digitale e-boeken van bol.com.En ik heb de bestelling geregeld bij bol.com. Dat is snel gezegd, maar veel minder snel geregeld.
De betaling was namelijk niet zo eenvoudig. Bij bol.com kun je gewoonlijk kiezen uit betalen met creditcard, acceptgiro, of iDeal. Bij e-boeken valt de mogelijkheid van acceptgiro weg, je krijgt immers geen pakketje toegestuurd.
En zelf voorschieten via iDeal vind ik geen optie, dus hou je de creditcard over. En die heeft de afdeling Financiële Zaken. En Financiële Zaken zit in een ander gebouw. Dat is wel te doen, en wandelen is gezond, maar ik hoop toch dat ik niet in de toekomst voor ieder e-boek die weg moet bewandelen.

Enfin, ze zijn besteld, en de links zijn inmiddels binnengekomen op  een nieuw aangemaakt emailadres. 
Nou maar hopen dat de e-readers inderdaad snel binnenkomen zoals beloofd, want de links zijn maar 14 dagen geldig.

UGAME-ULEARN
(Onderwerp: Wat moet je als bibliotheek of onderwijs instelling met de stoom van nieuwe tools die worden aangeboden? Denk daarbij aan: Hyves, Poken, RSS, Facebook, Twitter, Flickr, enz.)

Op donderdag 23 april zijn Jeannette H., Cristina en ik naar UGame-Ulearn  geweest.
Het congres werd gehouden in de TU Delft, en om op tijd te zijn stonden we al rond 7 uur ‘s morgens op het perron in Zwolle. Tegen half 10 waren we in Delft, en zagen we al hele groepen bibliotheekmensen bij de bushalte staan. Gek, maar om de een of andere reden kun je ze altijd herkennen. In de aula van de TU werden we feestelijk ontvangen. Er liepen twee kleurrijke steltlopers rond, en ze hadden heerlijke koffie met nog lekkerder gebak.

De eerste spreekster in het grote auditorium was Amerikaanse Helene Blowers, de vrouw die de 23-dingen heeft “uitgevonden”. Helene hield een heel levendig verhaal over de toekomst van de bibliotheek. Het verhaal was wel gericht op de openbare bibliotheken, maar ik denk dat we als HBO-bibliotheek ook gedeeltelijk voor dezelfde zorgen en uitdagingen staan.
De toekomst voor de bibliotheek, zoals hij nu is,  ziet er niet rooskleurig uit. Ze vergeleek het met de muziekwinkels die inmiddels ook al voor een deel verdwenen zijn. Natuurlijk niet omdat jongeren niet meer van muziek houden, maar omdat ze er op een andere manier aankomen. Ze downloaden het van internet. En zo zal het ook met boeken gaan. Boeken zullen altijd wel blijven, alleen het medium waarop het aangeboden wordt zal veranderen. Dat zien we nu natuurlijk al met de sterk groeiende aantal e-books. Het blijkt dat de Kindle, de ebookreader van Amazone in Amerika razend populair is.
Van de Kindle werden in het jaar van introductie, 32% meer verkocht dan van de iPod in het jaar van introductie. Volgens Helene wordt de Kindle trouwens vooral gebruikt voor mensen boven de 40 jaar, omdat je op de Kindle het formaat van de letters zo gemakkelijk groter kunt maken.
Jongeren lezen niet met de Kindle, zij lezen via hun iPhone.
Dus er wordt wel gelezen, maar veel minder via de bibliotheek.
Ze geeft ons als tip mee dat we niet alleen moeten kijken naar de mensen die nog wel van de bibliotheek gebruik maken, maar ook vooral naar de mensen die er geen gebruik (meer) van maken.
En als tweede tip, geef je klanten de mogelijkheid om samen te werken, te ontdekken en te creëren.

De tweede spreker was Willem Jan Renger, met als onderwerp “Gaming”.
Hij vergeleek twee manieren van informatie tot je nemen. De eerste manier is een manier waarbij je zelf niets hoeft te doen. Je krijgt het aangereikt. Dit is de “lean back manier”. Bijvoorbeeld tv kijken, klassikaal les krijgen, bij een congres in de zaal zitten ;-).
De tweede manier van informatie ontvangen is de “lean forward manier”. Daarbij moet je zelf iets doen, om resultaten te bereiken, zoals bijvoorbeeld bij de Wii, of bij het gamen.  
Hij vroeg de zaal of het verzamelen van Pokemonplaatjes en voetbalplaatjes ongeveer hetzelfde was.
Nee dus. Bij de voetbalplaatjes zijn de regels heel duidelijk, je verzameld ze, en als het boek vol is, is het klaar. Heel lineair. Bij Pokemon komt heel wat meer kijken.  Als je zelf een kind hebt dat Pokmonplaatjes verzameld, kun je hem/haar waarschijnlijk niet volgen. Er zijn zoveel lagen, niveau’s en spelregels. Het is dus allesbehalve lineair.  Kinderen, maar ook volwassenen vinden dat interessanter. Je komt gaandeweg het spel achter de regels. Door samenwerking, door te proberen, door creatief te zijn. Waardoor je veel gemakkelijker leert, en onthoudt.
(Wat me doet denken aan het kennismanagement-congres een paar weken geleden op Windesheim.
Daar sprak Bernard Lernout over leren en denken als Leonardo da Vinci.)
Als tip voor de bibliotheek verwijst hij naar  Jenkins  en zijn studies over “media education”.
Hij zegt dat bibliotheken de taak hebben jongeren te onderwijzen in het zoeken met Google. Niet alleen om informatie te vinden, maar vooral om ze te leren hoe je teksten kunt beoordelen.
“In this new media age, the ability to negotiate and evaluate information online, to recognize manipulation and propaganda and to assimilate ethical values is becoming as basic to education as reading and writing.”

En toen was het tijd voor de lunch, waarin Christina en ik geprobeerd hebben om via onze mobieltjes een krabbel te plaatsen op de DOK hyves,  en waarin Jeannette op een comfortabele manier naar een verhaaltje luisterde.

Na de lunch werd in het auditorium de volgende spreker aangekondigd: Roderick Vonhögen, pastoor in Amersfoort, beter bekend als Father Roderick. Hij werd begeleid door een indrukwekkend mannenkoor dat Gregoriaanse liederen zong.
Ik had eerlijk gezegd nog nooit van Father Roderick gehoord, maar ik denk dat ik hem nu niet snel weer zal vergeten, vanwege zijn boodschap (nee, niet het geloof ;-)), en zijn manier van spreken. 

Hij was een van de eerste Nederlandse podcasters. Hij sprak over oude instituten (kerk en bibliotheek) en nieuwe media. Hij zei dat je als instituut goed voor ogen moet houden, wat van oudsher je missie  en doelgroep is. Het andere moet je loslaten. En bedenk dan hoe je via de nieuwe media die missie kunt bereiken.
Hijzelf ontdekte, toen internet nog in de kinderschoenen stond,  dat je heel veel mensen kunt bereiken via een website.  Hij is een groot fan van Starwars, en had uit pure liefhebberij een website gemaakt met allerlei informatie en nieuwtjes over Starwars. Als snel had hij over de duizenden bezoekers per dag.
Bij de door hem gemaakte website over Harry Potter en de christelijke symboliek ging het net zo.
Je kunt veel mensen bereiken als je belangstelling hebt voor een bepaald onderwerp, en daar een toegevoegde waarde aan geeft.
Ik denk dat hij (jonge) mensen weet te boeien, ook voor het RK geloof, doordat hij nieuwe media gebruikt. Zoek hem voor de aardigheid eens op bij Youtube, of Google, of zoek eens bij Afbeeldingen op iPope.

De vierde spreker was Pierre Gorissen. 
“Web 2.0 en het onderwijs op Twittersnelheid”.
Hij noemde de nieuwe mogelijkheden van het internet, zoals:
Netwerken, Linkedin, hyves, 23 dingen, rss, iPhone, flip, procaster, video online, twitter.
Maar ook de bedreigingen/problemen die daarbij horen., zoals o.a.:
Privacy, copyright, bittorent, netneutraliteit, afhankelijkheid van het systeem.
Maar als laatste opmerking: Elke bedreiging is een uitdaging!

We konden ook nog stemmen over RSS. Daaruit bleek dat 23% van de mensen in de zaal vindt dat RSS niets voor hun is! Dat vind ik bijna onvoorstelbaar. Zonder RSS zou mijn werk een stuk lastiger worden.

Terwijl Pierre sprak, was er op het grote scherm af en toe de twitterfontein te zien.
Want rondom ons zaten heel wat mensen met een laptop of netbook op schoot. Zij zaten de hele dag druk te bloggen of te twitteren. ’s Avond heb ik op Twitter    gekeken. En als je dan zoekt op de code van het congres #ugul09 vind je alle opmerkingen die de bezoekers gedurende die dag getweet? hebben.

Als je nu zoekt op Google op Ugame-Ulearn krijg je via allerlei weblogs, Flick, Slideshare, Twitter zoveel informatie over dit congres dat je door de bomen het bos niet meer ziet. En daar voeg ik dit verslag nog weer aan toe….;-)